Koopakte
De koopakte
of koopovereenkomst is een schriftelijke afspraak tussen de verkoper en de
koper van een huis. Daarin leggen zij vast dat het huis onder bepaalde
voorwaarden, tegen betaling van een bepaalde prijs en op een afgesproken datum
eigendom wordt van de koper. Als de koopakte zonder notariële tussenkomst is
opgesteld zijn daarin vaak nog niet alle juridische haken en ogen geregeld.
En juist die aspecten kunnen aanleiding zijn om een huis wel of niet te kopen.
Daarom is het belangrijk dat de notaris wordt ingeschakeld voordat een
'voorlopige' koopakte wordt ondertekend. Hij biedt de noodzakelijke deskundige
begeleiding en advisering op juridisch gebied. De notaris houdt de belangen van
alle partijen in de gaten. Een koopakte, ook al wordt deze vaak de 'voorlopige'
koopovereenkomst genoemd, is een overeenkomst die u bindt. Sterker nog, als u
in het bijzijn van getuigen tegen de verkoper zegt dat u het huis wilt kopen, dan
zit u er al aan vast! Immers een mondelinge overeenstemming is bindend! De term
voorlopig betekent alleen, zoals eerder aangegeven, dat de eigendom nog moet
overgaan van verkoper naar koper.
Uitsluitend wanneer u in de koopovereenkomst ontbindende voorwaarden heeft
opgenomen, kunt u in principe zonder verdere kosten van de koop af. Een
voorbeeld van een ontbindende voorwaarde is de afspraak dat u van uw koop af
kan komen wanneer u uw financiering niet binnen een bepaalde termijn rond
heeft.
Bouwprojecten
Bij nieuwbouwprojecten wordt niet alleen een koopovereenkomst gesloten, maar
ook een aannemingsovereenkomst. Ook hier geldt weer het belang van tijdige
inschakeling van de notaris. Hij kan alle juridische consequenties op dit
terrein overzien. Zo worden geschillen over nakoming van de overeenkomst
voorkomen. Gewoonlijk laat de bouwer het juridische deel van het gehele project
door één notaris behandelen. Die notaris beschikt over het bouwplan, het bestek
en de voorwaarden van de bouwer. De koper van een huis uit een bouwcomplex kan
voor advies zijn eigen notaris inschakelen; dit brengt wel extra kosten met
zich. Zet ook hier niet te snel uw handtekening onder de koopovereenkomst. U
moet vooraf zeker weten, dat u de hypotheek kunt rondkrijgen. Want als u getekend
heeft zonder de financiering als ontbindende voorwaarde op te nemen en dan tot
de ontdekking komt dat u de koopsom niet kunt opbrengen, dan moet u een hoge
boete (meestal 10% van de koopsom) betalen om van de koop af te komen.
In samenwerking met o.a. de Koninklijke Notariële
Beroepsorganisatie is een model koop-/aannemingsovereenkomst met bijbehorende
Algemene Voorwaarden en toelichting opgesteld. In dit model zijn de rechten en
plichten van de koper van een nog (af) te bouwen huis en de aannemer zo goed
mogelijk op elkaar afgestemd.
In het model koop-/aannemingsovereenkomst zijn regels opgenomen, die betrekking
hebben op:
- tijdstip van eigendomsoverdracht van grond en huis
- grootte van de waarborgsom
- wijze van betaling
- moment van oplevering.
Bij de koop-/aannemingsovereenkomst horen ook algemene
voorwaarden. Daarin worden voor de koop en bouw van woningen onderwerpen
geregeld die op elke nieuwbouw van toepassing zijn. Voorbeelden daarvan:
- gevolgen van wijziging in de bouw
- aanleg van leidingen
- controle op de uitvoering
- onderhoudstermijn
- aansprakelijkheid van de aannemer
- garantieregeling.
De notaris kan koper en verkoper informeren over de
bijzonderheden van de modelovereenkomst en de (financiële) zekerheid bij
toepassing van de algemene voorwaarden. Ook de minder voordelige en
ingewikkelde aspecten licht hij toe. Dat brengt zijn positie met zich mee.
Voetangels en klemmen
Koop
en verkoop van een huis kan de huidige en toekomstige eigenaar voor onverwachte
problemen plaatsen. Bovendien bevatten de stukken van makelaar, notaris of bank
geen alledaags taalgebruik. Zonder volledigheid te pretenderen komen in deze
paragraaf enkele bijzondere gevallen, voetangels en klemmen aan de orde.
|
1.
|
Erfpacht.
Niet altijd staat een huis op 'eigen' grond, soms is die grond door
bijvoorbeeld de gemeente in erfpacht aan de huiseigenaar uitgegeven. In die
gevallen moet aan de eigenaar van de grond (de gemeente) een jaarlijks
terugkerend bedrag worden betaald. Dit bedrag, de erfpachtcanon, wordt vaak
voor een korte periode van drie tot vijf jaar vastgesteld; daarna kan de
canon worden herzien. De verkoper zal bij het sluiten van de koopovereenkomst
hierover aan de koper informatie moeten verschaffen. De koper moet dus
rekening houden met extra (vaak aanzienlijke, jaarlijkse) lasten.
|
|
2.
|
Huisvestingsvergunning.
Wie een huis koopt krijgt daarmee niet automatisch het recht om er ook
daadwerkelijk in te gaan wonen. Daarvoor is in een aantal gemeenten - en
beneden een bepaalde koopprijs - een huisvestingsvergunning nodig. In de
'voorlopige' koopakte kan de ontbindende voorwaarde worden opgenomen dat de
koop niet doorgaat als geen huisvestingsvergunning wordt toegekend. Bij de
koop van een flat is bovendien in veel gevallen toestemming tot bewoning van
de medebewoners nodig. Ook hierover kan een ontbindende voorwaarde worden
opgenomen in de 'voorlopige koopakte'.
|
|
3.
|
Waarborgsom.
De 'voorlopige' koopakte bevat nogal eens de bepaling dat de koper een
aanbetaling moet doen, de waarborgsom. Deze wordt bij de notaris gestort en door
hem beheerd totdat de leveringsakte is getekend. Het bedrag komt meestal
overeen met de boete die moet worden betaald als de koper zijn verplichtingen
niet nakomt en de verkoper ontbinding van de overeenkomst verlangt. In plaats
van een waarborgsom kan ook een schriftelijke bankgarantie aan de notaris
worden gegeven.
|
|
4.
|
Verwachtingen.
De koper heeft bepaalde verwachtingen van de aankoop van een huis. Hij moet
de eigendom verkrijgen van het huis met de eigenschappen die hij mag
verwachten. Is bijvoorbeeld de garage zonder vergunning tot studeerkamer
verbouwd en weet de verkoper dat de koper de studeerkamer als zodanig wil
gebruiken? In zo'n geval moet de verkoper de koper waarschuwen dat de
gemeente misschien zal eisen de garage in de oorspronkelijke staat terug te
brengen. Als de verkoper deze informatieplicht niet nakomt, dan kan de koper
nakoming of herstel vorderen of de overeenkomst ontbinden. De verkoper kan
dan een boete verschuldigd zijn, meestal van hetzelfde bedrag als andersom
het geval is. Overigens zal de notaris bevorderen dat dergelijke zaken voor
het sluiten van de koopovereenkomst ter sprake worden gebracht.
|
|
5.
|
Lasten en beperkingen.
De verkoper moet de koper vertellen of er bijzondere lasten en beperkingen op
het huis rusten. Bijvoorbeeld erfdienstbaarheden of huurovereenkomsten. Pas
als de koper deze uitdrukkelijk heeft aanvaard kan de verkoper ervan uitgaan
dat de koper niet kan klagen. De notaris kan de verkoper helpen voor het
sluiten van de koopovereenkomst de bijzondere lasten en beperkingen op een
rijtje te zetten.
|
|
6.
|
Bodemvervuiling.
Niet alleen bij bedrijfsterreinen, maar ook bij de koop van huizen speelt
steeds vaker het probleem van bodemverontreiniging. Als dat gevaar bestaat, dan
is een praktische en juridische regeling nodig. De notaris adviseert over de
noodzaak van bodemonderzoek en over een regeling die de (financiële) risico's
tussen partijen verdeelt.
|
|
7.
|
Opletten.
Voordat u een koopovereenkomst aangaat moet u ook nog andere zaken nagaan:
- komt u in aanmerking voor
rijks- of gemeentesubsidie en onder welke voorwaarden?
- komt u in aanmerking voor
nationale hypotheek garantie voor de hypothecaire lening, en onder welke
bepalingen?
- moet u bouwrente betalen bij de
aankoop van een huis in aanbouw?
- voor wiens rekening komen de
kosten van over dracht: van de koper (kosten koper) of van de verkoper
(vrij op naam)?
- moet de (huwelijks)partner
van de koper en/of verkoper mee ondertekenen?
- kunnen de verzekeringen van de
vorige eigenaar worden overgenomen?
- zijn - als het huis wordt
verhuurd - huurpenningen voor een langere periode vooruitbetaald?
- kunt u te maken krijgen met
door Bouw- en Woningtoezicht voorgeschreven verbeteringen of vernieuwingen?
U kunt in de koopakte laten opnemen dat eventueel door de verkoper
verzwegen lasten op hem verhaald zullen worden.
- komt het
huis in aanmerking voor onteigening? De kans is dan groot dat u bij de
verkoop van het huis er veel minder geld voor terugkrijgt
|
Bron: notaris.nl